Wat zijn persoonlijkheidsrechten?

Naamsvermelding en integriteit, de twee kernrechten

Persoonlijkheidsrechten vallen over het algemeen uiteen in twee delen: het recht op naamsvermelding, wat inhoudt dat men als auteur wordt genoemd, en het integriteitsrecht, wat het recht inhoudt om bezwaar te maken tegen wijzigingen die het werk misvormen op een wijze die afbreuk doet aan de eer of reputatie van de auteur. Sommige landen erkennen ook een openbaarmakingsrecht, dat regelt wanneer een werk voor het eerst openbaar wordt gemaakt, en een herroepingsrecht, waarmee een auteur onder strenge voorwaarden een werk uit de circulatie kan terughalen.

Waarom ze blijven bestaan, zelfs nadat u het auteursrecht verkoopt

In de meeste Europese stelsels staan persoonlijkheidsrechten los van het exploitatieauteursrecht en kunnen ze niet worden verkocht of overgedragen, maar kan er in sommige rechtsgebieden slechts afstand van worden gedaan, en zelfs dan slechts gedeeltelijk. Dit betekent dat een fotograaf alle commerciële rechten op een afbeelding kan verkopen en nog steeds een juridische claim heeft als de koper de afbeelding op zo'n manier bijsnijdt dat het werk verkeerd wordt weergegeven en de naam van de fotograaf op de gewijzigde versie plaatst.

De VS gaan hier heel anders mee om. Federale persoonlijkheidsrechten onder de Visual Artists Rights Act van 1990 zijn eng van toepassing op enkele exemplaren of beperkte oplagen van schilderijen, tekeningen, prenten, beeldhouwwerken en foto's die voor een tentoonstelling zijn gemaakt, en omvatten niet de meeste commerciële kunst, film, muziek of schrijfwerk. Buiten die enge categorie vertrouwen Amerikaanse makers op contractvoorwaarden, het recht inzake oneerlijke concurrentie of regelgeving op staatsebene in plaats van op een algemeen persoonlijkheidsrecht.

De clausule die u beschermt wanneer de wet dat niet doet

Waar persoonlijkheidsrechten zwak zijn of ontbreken, vervult een contractclausule die naamsvermelding vereist en aantastende wijzigingen verbiedt dezelfde functie via een overeenkomst in plaats van via de wet. Voeg een clausule toe zoals 'de klant zal de maker als [naam] vermelden bij alle openbare toepassingen en zal het werk niet wezenlijk veranderen op een manier die de inhoud verkeerd weergeeft zonder toestemming van de maker.' Dit is afdwingbaar als contractvoorwaarde, zelfs in rechtsgebieden waar persoonlijkheidsrechten zelf beperkt zijn.

Praktijk rond afstand van rechten in het VK en de EU

Het VK staat toe dat makers volledig afstand doen van persoonlijkheidsrechten, en veel opdrachtenovereenkomsten bevatten standaard een afstandsclausule, met name bij reclame- en ontwerpwerk waar ingrijpende bewerkingen te verwachten zijn. Continentaal-Europese stelsels, waaronder Frankrijk en Duitsland, beschouwen persoonlijkheidsrechten als veel minder vatbaar voor afstand, wat een sterkere droit d'auteur-traditie weerspiegelt die de persoonlijke band van de auteur met het werk boven contractueel gemak stelt.